1. Czym jest jąkanie?
Jąkanie to zaburzenie płynności mowy. Objawia się powtarzaniem sylab lub głosek, przeciąganiem dźwięków,
a czasem całkowitymi blokadami w wypowiedzi. Często towarzyszy mu napięcie mięśniowe, unikanie kontaktu wzrokowego czy lęk przed mówieniem.
2. Rodzaje jąkania
- Rozwojowe – pojawia się u dzieci w wieku 2–5 lat, gdy rozwój mowy jest bardzo intensywny. Czasem ustępuje samoistnie.
- Przewlekłe – utrwala się i towarzyszy dziecku przez lata, wymaga terapii.
- Kloniczne – powtarzanie sylab, np. „ma-ma-ma-ma”.
- Toniczne – blokady i zacięcia, np. dziecko zaczyna mówić, ale nie może wydobyć głosu.
- Mieszane – łączy powyższe formy.
3. Przyczyny
- Biologiczne – predyspozycje genetyczne, zaburzenia w pracy mózgu
- Psychologiczne – stres, trauma, lęk.
- Środowiskowe – zbyt wysokie wymagania wobec dziecka, presja otoczenia.
4. Skutki nieleczenia
- Narastający lęk przed mówieniem,
- Wycofanie społeczne,
- Niska samoocena,
- Utrwalenie jąkania w dorosłości.
5. Leczenie i terapia
- Terapia logopedyczna – ćwiczenia oddechowe, rytmizacja mowy, nauka płynnego wypowiadania się.
- Terapia psychologiczna – praca nad lękiem, emocjami.
- Wsparcie rodziny– cierpliwe słuchanie dziecka, brak poprawiania, brak pośpiechu.
- Techniki relaksacyjne – joga, ćwiczenia oddechowe, muzyka.
6. Przykład z życia
Kacper (7 lat) bardzo chciał odpowiadać na lekcji, ale jąkał się i był wyśmiewany przez kolegów. Dzięki terapii logopedycznej z ćwiczeniami
rytmizacyjnymi i wsparciu psychologa zaczął mówić spokojniej i odważniej występować w klasie.
7. Ćwiczenia dla rodziców
- Powolne czytanie wierszyków – razem z dzieckiem, w rytmie klaskania.
- Ćwiczenia oddechowe – głęboki wdech nosem, długi spokojny wydech ustami.
- Opowiadanie obrazków – dziecko opisuje, co widzi, rodzic zachęca do spokojnego mówienia bez presji.
